Ben jij een zomervakantie met kinderen naar Fiss aan het plannen? Of twijfel je nog of de bergen wel wat zijn voor jonge kinderen? Wij verbleven een week in Fiss, één van de drie dorpen van de familieregio Serfaus-Fiss-Ladis in Tirol, met onze kinderen van 5 en 7 jaar. Eerlijk: het was een van onze mooiste vakanties met kinderen! Oostenrijk is schoon, vriendelijk en goed georganiseerd. De bergen zijn prachtig en het is echt een paradijs voor kinderen. Ben je op zoek naar een actieve vakantie? Dan is Fiss (of Serfaus, of Ladis) echt een topbestemming. In dit artikel deel ik onze ervaringen, de plekken die we hebben bezocht hebben en de dingen die ik graag vooraf had geweten.
Waar ligt Fiss en hoe kom je er?
Fiss ligt op zo’n 1.400 meter hoogte op het zonneplateau boven het Inntal in Tirol, tussen Serfaus en Ladis in. De drie dorpen liggen op een steenworp van elkaar en zijn met liften en een wandelbus met elkaar verbonden. In de winter is dit een groot skigebied, maar in de zomer is het vooral een berg vol speeltuinen, themapaden en watertjes.
Het is (afhankelijk waar je woont) ongeveerd 1000 kilometer rijden. Wij reden er vanuit Nederland in twee dagen naartoe, met een tussenovernachting in Duitsland. We sliepen in het B&B hotel Bruchsal-Karlsdorf. De tweede dag stond er nog zo’n 450 kilometer op het programma. Het was flink druk op de weg en na een tijdje file adviseerde de navigatie ons om te rijden via Liechtenstein. Vijftig kilometer verder, maar wel 25 minuten sneller. Dat bleek een gouden zet: vanaf dat moment was het heerlijk rustig op de weg en rond drie uur ’s middags stonden we voor de deur.
Tip: vertrek in het hoogseizoen zo vroeg mogelijk en houd je navigatie in de gaten op de route richting Landeck. De omleiding kostte ons kilometers, maar leverde tijd én rust op.
Waar wij sliepen: Appartement Jaspis bij het Alpenroyal in Fiss
Wij verbleven in Appartement Jaspis, onderdeel van hotel Alpenroyal in Fiss. Het appartementengebouw is recent gebouwd en zit vast aan het hotel, en dat pakt voor gezinnen heel gunstig uit: je hebt de ruimte en de vrijheid van een appartement, maar je mag gebruikmaken van alle faciliteiten van het hotel.
Wat dat concreet betekende voor ons:
- Een prachtig binnenzwembad, dat onder het appartementengebouw zit. Dat is met kinderen goud waard, zeker op een regendag. Op onze regenochtend hadden we het bad zelfs helemaal voor onszelf.
- Een mooie tuin bij het hotel om te zitten of te zonnen.
- Meeëten in de restaurants van het hotel, tegen betaling. Je kunt kiezen voor à la carte of voor het vaste menu. Wij hebben een avond à la carte gegeten en dat was echt top. Handig als je een avond geen zin hebt om ver te lopen of te koken.
- Een broodjesservice. Je vult ’s avonds bij de receptie een formulier in en de volgende ochtend liggen je broodjes klaar. Dat werkte perfect. Het is wel wat duurder dan zelf naar de bakker lopen, maar je koopt er gemak mee. Wij deden het allebei: de ene dag zelf halen, de andere dag laten klaarleggen.
Het appartement zelf was een ruim driekamerappartement met twee slaapkamers, twee badkamers en een balkon met uitzicht op de bergen. Twee badkamers met twee kinderen is echt een luxe die ik voortaan gewoon meeweeg bij het boeken. In alle kamers was TV met Nederlandse zenders. Er werd dus gewoon ’s ochtends Zappelin gekeken terwijl wij nog een eventjes snoozden.
De Super.Sommer.Card: gratis toegang tot de skiliften
Het belangrijkste dat je over deze regio moet weten is de Super.Sommer.Card. Bij ons zat die gewoon gratis bij het verblijf. Je krijgt deze kaart bij alle accommodaties die zijn aangesloten bij de regio, dus check bij het boeken even of jouw hotel of appartement meedoet aan deze zomerkaart. Wij haalden onze kaarten op bij het dalstation van de liften, nog voordat ons appartement klaar was.
Wat er onder andere in zit:
- Onbeperkt gebruik van alle kabelbanen in Serfaus, Fiss en Ladis. Dit is de grote winst. Zonder kaart betaal je al snel een paar tientjes per persoon per dag voor de liften.
- De wandelbus tussen de drie dorpen.
- Gratis entree tot de speelwerelden: het Sommer-Funpark Fiss, de Erlebniswelt Serfaus met het Murmliwasser en de goudwasinstallatie, en het Erlebnispark Hög.
- De themapaden van kinderboekenschrijver Thomas Brezina: het Heksenpad in Fiss, het Onderzoekerspad (Forscherpfad) in Ladis en het Piratenpad in Serfaus.
- Kinderanimatie in de Mini & Maxi Club (Fiss-Ladis) en de Murmli Club (Serfaus). Daar hebben wij zelf geen gebruik van gemaakt, maar het zit er wel bij.
Meer informatie en de actuele voorwaarden vind je op de officiële pagina over de Super.Sommer.Card.
Belangrijk voor de portemonnee: de betaalde attracties zitten er niet bij. De entree tot het Sommer-Funpark is gratis, maar voor een ritje met de Fisser Flitzer, de Fisser Flieger of de Skyswing reken je apart af.
De lift als vervoermiddel
Wij zijn deze week alle liften op geweest, zowel vanuit Fiss als vanuit Serfaus. Dat is precies wat deze regio zo sterk maakt: met één kaart stap je overal in en uit, dus je durft ’s ochtends gewoon iets te proberen. Gondel omhoog, kijken wat er is, en als het tegenvalt ga je weer verder.
Twee praktische dingen die ons wat gekost hebben aan tijd en extra stappen: Parkeren bij de liften kost ongeveer 8 euro per dag. Wij liepen daarom meestal. Vanaf ons appartement was het zo’n 1,5 kilometer naar het dalstation, maar wel met een behoorlijk hoogteverschil. Dat klinkt onschuldig als je het opschrijft, maar aan het eind van de dag is dat laatste stuk omhoog met twee moe gelopen kinderen echt een dingetje. De wandelbus is met de Super.Sommer.Card gratis en die hebben we regelmatig gepakt. Zelfs één keer voor precies één halte, om 800 meter lopen te besparen. Geen schaamte :-)
Let op de afstand tot het beginpunt van een wandelroute. Sommige routes staan mooi aangegeven, maar de wandeling náár het startpunt is op zichzelf al een tocht. Het Forscherpfad in Ladis is daar een goed voorbeeld van: voordat je überhaupt bij het eerste station bent, heb je al een flink stuk gelopen. Kijk dus vooraf op de kaart of in de SFL-app hoe ver het startpunt van het dichtstbijzijnde bergstation ligt, en tel dat gewoon bij de route op.
Sommer-Funpark Fiss en de Fisser Flitzer
Onze eerste hele dag begonnen we met de Möseralmbahn omhoog naar de Möseralm. Daar zit het Sommer-Funpark Fiss, op 1.812 meter, en dat is meteen het soort plek waar je een halve dag zoet bent. Trampolines, glijbanen, schommels, een waterspeelplaats, Berta’s luchtglijbaan, een Kneipp-bad, een slacklinepark, een streichelzoo en een tubingbaan. Onze kinderen hadden de tijd van hun leven terwijl wij op het zonnige terras van bergrestaurant Möseralm koffie zaten te drinken. Ik ga niet doen alsof dat een opoffering was.
De spectaculairste manier om weer beneden te komen is de Fisser Flitzer, de zomerrodelbaan die pal naast het bergstation van de Möseralmbahn begint. Je roetsjt 2,2 kilometer naar beneden met snelheden tot 45 kilometer per uur, dwars door een dinotunnel, een ijsgrot, een griezeltunnel en een piratenschip. Je bepaalt zelf hoe hard je gaat, dus ook met kleinere kinderen voorin is het prima te doen. Dit was voor zowel onze kinderen als ons zelf een absolute topper.
Een paar dingen die handig zijn om te weten:
- Kinderen vanaf 3 jaar mogen mee als passagier bij een volwassene. Alleen rijden mag vanaf ongeveer 7 à 8 jaar én een lengte van 1,30 meter.
- Bij regen en een natte baan rijdt de Flitzer niet. Plan hem dus op een droge dag.
- Er wordt onderweg een foto gemaakt die je bij de kassa kunt kopen voor 7 euro.
Andere activiteiten op Moseralm
Wij hebben zelf alleen de Fisser Flitzer gedaan, maar op het plateau vind je nog een aantal attracties waar de wat oudere kinderen (en de stoere ouders) op afkomen:
- Fisser Flieger – een soort reuzendrakenvlieger bij de Möseralm waarin je met maximaal vier personen op je buik door de lucht vliegt, tot 47 meter boven de grond en met snelheden rond de 80 km/u.
- Skyswing – een gigantische schommel in het Sommer-Funpark voor maximaal acht personen, met drie standen: van rustig schommelen tot een volledige overslag op zo’n 22 meter hoogte.
- Serfauser Sauser – een tokkelbaan van ongeveer twee kilometer boven Serfaus, waarbij je met snelheden tot 65 km/u het dal in zweeft.
- Bären-Caching-Park in Fiss, voor wie van speuren houdt.
Deze attracties zijn niet inbegrepen bij de Super.Sommer.Card en er gelden minimumleeftijden en -lengtes. Check dat vooraf even, want anders sta je met een teleurgesteld kind bij de kassa.
Kinder-Bergwerk en de Kunstweg op 2.436 meter
Met de Schönjochbahn ga je vanuit Fiss helemaal omhoog naar het Fisser Joch op 2.436 meter. Boven aangekomen loop je zo het Kinder-Bergwerk in, een enorme avontuurlijke speeltuin met klimtoestellen, balanceerpalen, glijbanen, schommels en een grottunnel waarin je een labyrint met glinsterende stenen kunt uitpluizen. Onze kinderen hebben zich hier zeker een uur vermaakt, en dat is op die hoogte een prestatie.
Wij liepen eerst de Kunstweg: een pad over de bergkam met beelden van kunstenaars die tijdens het jaarlijkse evenement ‘Kunst am Berg’ ter plekke gemaakt worden. Officieel staat er een looptijd van een kwartier bij, maar wij deden er met alle rondjes en stops ruim een uur over. Daarna neergestreken op het terras voor een ijsthee en een Oostenrijkse Kaiserschmarn. Op 2.436 meter smaakt dat toch net wat lekkerder.
Je zit hier ruim twee kilometer hoger dan thuis. De zon brandt harder, kinderen zijn eerder moe en het kan zomaar tien graden killer zijn dan beneden in het dorp. Smeren, pet op en een extra trui in de rugzak.
Serfaus, de U-Bahn en Lazid op 2.350 meter
Na een paar dagen flink wandelen begonnen bij ons allemaal de knieën en enkels een beetje te protesteren. Op zo’n dag is Serfaus een uitkomst, omdat je daar met de lift veel hoogte pakt zonder veel te lopen. Serfaus is autoluw. Je parkeert op de grote parkeerplaats aan de rand van het dorp (wij betaalden 8 euro voor een dagkaart) en stapt daarna over op de U-Bahn, een ondergrondse dorpsmetro die je in tien minuten gratis naar het dalstation van de liften brengt. Voor kinderen is dat op zichzelf al een attractie.
Vanaf daar gingen we met de Komperdellbahn omhoog en stapten we over op de Lazidbahn naar Lazid op 2.350 meter. Het uitzicht daar is fantastisch, er lopen makkelijke rondjes langs uitzichtpunten en er staan speeltuintjes tussendoor. Wij ploften neer op het terras voor een koffie en een Skiwasser voor de kinderen.
Murmliwasser bij Komperdell: eerlijk verhaal
Bij het middenstation Komperdell ligt het Murmliwasser, een gigantisch waterspeelparadijs waar kinderen kunnen goudzoeken, klimmen en klauteren. Op papier de perfecte plek. In de praktijk was het bij ons behoorlijk druk en moesten we even zoeken naar een zitplekje.
En dan de eerlijkheid: onze kinderen waren er na een halfuur wel klaar mee. Niet omdat het niet leuk is, maar omdat ze diezelfde week al zoveel waterspeelplaatsen hadden gezien dat het niet meer nieuw was. Ga er vroeg heen, dan heb je meer ruimte en meer plezier. Neem in elk geval droge kleren mee, want natte kinderen zijn hier geen uitzondering maar de standaard.
De Holzkugelweg: leukste knikkerbaan van Serfaus – Fiss – Ladis
Dit was voor ons de leukste wandeling van de week. Vanaf de Seealm Hög loop je in ongeveer een uur naar beneden richting Serfaus, en die hele route loopt langs een houten knikkerbaan. Je kinderen laten hun eigen houten kogel steeds opnieuw door de goten roetsjen en rennen er achteraan. Onze kinderen hadden de grootste lol en waren geen seconde bezig met de vraag hoe ver het nog was.
Wel een waarschuwing: die knikkers schieten er met enige regelmaat vanaf. Er is dan even paniek en daarna mag papa de bosjes in om de kogel op te sporen. Zodra hij weer boven water is, zijn de tranen ook meteen weer weg.
Erlebnispark Hög: waterfietsen en zwemmen in de Högsee
Bij de Seealm Hög ligt het Erlebnispark Hög met de Högsee, een aangelegd bergmeer met helder water. Wij huurden er een waterfiets en hebben een halfuurtje over het meer gevaren, iets wat al een tijdje op het verlanglijstje stond. Omdat het die dag écht warm was, zijn we daarna het water in gegaan. Twee dingen om te weten: het water is fris, en de bodem bestaat uit steentjes. Het stuk lopen naar het diepe deel was een ware voetenmarteling. Onze dochter vond het water uiteindelijk te koud en liep vanaf een aanlegsteiger terug over de kant, terwijl de rest terugzwom. Neem waterschoenen mee, dan is dat probleem in één klap opgelost.
Het restaurant bij de Seealm Hög is een fijne lunchplek met zicht op het water, met gewoon een kinderkaart naast de wat uitgebreidere gerechten.
Wolfsee en het indianenpad: de favoriet van onze kinderen
Als ik onze kinderen achteraf vraag wat ze het leukste vonden, komt de Wolfsee als eerste. En daar heb je niet eens een lift voor nodig. Vanaf het dorp Fiss loop je er in een kwartiertje naartoe: een meertje met een buitenspeeltuin in wolventhema, inclusief een wolvenhol waar je in kunt kruipen. Wij hebben er een uur rondgehangen en zijn daarna doorgelopen naar het indianenpad, waar een saloon en twee tipi’s staan en van alles wordt uitgebeeld. Bij een van de borden heb ik het verhaal voorgelezen over de indianenstam die hier geleefd zou hebben, en dat sloeg meer aan dan ik had verwacht.
Vanaf daar daalden we verder af richting Ladis en pakten we de stoeltjeslift weer omhoog naar Fiss. Dit is een prima invulling voor een dag waarop het weer twijfelachtig is, omdat je nooit ver van huis bent.
Ladis, Burg Laudeck en de zondagsval
Met de gondel ben je zo in Ladis, het kleinste van de drie dorpen. Wij liepen er een rondje om het meertje (de Lader Weiher) en bekeken het oude kasteel Burg Laudeck. Sfeervol en rustig. Wij waren op zondagmiddag rond lunchtijd in Ladis aan en toen bleek vrijwel alles gesloten. Gelukkig was er een pizzeria open. Kijk dus vooraf even of het geen zondag of Ruhetag is als je in een van de kleinere dorpen wilt lunchen.
Wodebad en Wodeturm boven Ladis
Boven Ladis, bij Neuegg op ongeveer 1.500 meter, ligt het Wodepark met het Wodebad en de Wodeturm. Wij reden er met de auto naartoe via een steil slingerweggetje, maar je kunt er ook naartoe wandelen vanaf de Lader Weiher. Reken dan op ongeveer drie kilometer en zo’n 300 hoogtemeters, dus een klein uur klimmen.
Rondom het bosmeertje vind je spelstations, een sprookjespaviljoen en grote houten figuren, waaronder de reus Wode. Wij hebben met z’n allen zeker een kwartier staan puzzelen op een houten legpuzzel en de kinderen konden muziek maken op een houten bosxylofoon. Er is ook een uitgebreide barbecueplek met vaste grillplaatsen, hout, banken en toiletten. Echt een aanrader voor een middag: neem worstjes en brood mee en maak er een picknick van.
Vlak daarboven staat de Wodeturm, een houten uitkijktoren. Het uitzicht is prachtig en de toren beweegt net genoeg mee om het spannend te maken. Onderaan hebben we koffie gezet met ons eigen mobiele koffiezetapparaatje terwijl de kinderen in het bos speelden. Zoek onderweg een goede wandelstok uit, dat hoort erbij.
De Erlebnisabend op de Möseralm
Als je geluk hebt valt er tijdens jouw week een Erlebnisabend op de Möseralm. Normaal gaan de liften rond een uur of vijf dicht, maar op zo’n avond rijden ze door tot half tien en verandert de berg in een groot feest. Er werden neptattoos gezet, haren gevlochten, er liepen steltlopers rond en er was een poppenkast en een goochelshow. Het bergrestaurant was speciaal open voor een hapje eten. Na de show gingen onze kinderen met de attributen zelf goochelen.
Bij ons sloeg het weer om: de eerste windvlagen bliezen wat dranghekken om en toen zijn we, vooral op aandringen van onze dochter, meteen richting de lift gegaan. Onderweg naar beneden vielen de eerste druppels en in het dorp begon het te gieten. Hou dus ook op zo’n avond het weer in de gaten en trek niet je laatste minuut uit.
Tip: vraag bij aankomst het weekprogramma op bij je accommodatie of het toeristenbureau. Dit soort avonden is niet elke dag.
Regenachtige dag in Fiss? Dit deden wij
Eén ochtend werden we wakker in de wolk. Letterlijk: uit het raam zagen we alleen wit, en het regende. Wij doken toen het binnenzwembad onder ons appartement in en hadden dat volledig voor onszelf. De kinderen sprongen zich een uur suf en wij lazen een boek aan de kant.
Rond lunchtijd brak de lucht open en zijn we alsnog naar de Wolfsee gelopen. Zo’n dag hoeft in Fiss dus helemaal niet verloren te zijn, maar het helpt enorm als je accommodatie een zwembad heeft. Ik zou daar bij het boeken echt op letten, want een openbaar zwembad hebben wij in Fiss niet gebruikt.
Eten, boodschappen en de bakker in Fiss
- De bakker. In Fiss zit één bakkerij, op loopafstand in het dorp. Verse broodjes halen is een leuk ochtendklusje om met een kind te doen. Het alternatief is de broodjesservice van je accommodatie, als die dat aanbiedt.
- Boodschappen. De M-Preis in Fiss is een prima supermarkt waar je alles kunt halen wat je nodig hebt. Voor een grote inkoop zijn we een ochtend naar Prutz in het dal gereden.
- De Oostenrijkse keuken. Degelijk en lekker, maar ook zwaar. Er staat vooral veel varkensvlees op de kaart. Na een paar dagen schnitzel en Gröstl hadden wij daar wel genoeg van, dus we zijn regelmatig zelf gaan koken in het appartement. Dat scheelt ook flink in de kosten, want lunchen en dineren op de berg tikt aan.
- Uit eten met kinderen. Meerdere restaurants hebben een speeltuintje pal naast het terras. Bij het hotelrestaurant zat er een schommel, glijbaan en speelhuisje naast onze tafel, waardoor rustig natafelen ineens heel realistisch werd. Typisch Tiroolse gerechten om te proberen: Kässpätzle en Tiroler Gröstl.
Waar we tegenaan liepen
Geen enkele vakantie is perfect, dus voor de eerlijkheid ook even de andere kant. De 1,5 kilometer naar het dalstation, plus een wandeling op de berg, plus het rondje ’s avonds door het dorp: we zaten regelmatig richting de 20.000 stappen op een dag. Voor twee volwassenen prima te doen, maar voor een kind van 5 en 7 is dat gewoon veel. Na een paar dagen begonnen bij ons allemaal de knieën en enkels te protesteren. Wij zouden een volgende keer bewuster afwisselen: een actieve dag opvolgen met een dag waarop je vooral met liften hoogte pakt en weinig loopt. Daarnaast tikken de attracties best aan. De kaart dekt de liften, niet de Flitzer, de Flieger of de Skyswing. Spreek vooraf met je kinderen af hoeveel ritjes erin zitten, dan voorkom je discussie bij de kassa.
Is Fiss een aanrader voor een vakantie met kinderen?
Wat mij betreft: ja, en met overtuiging. Wat Serfaus-Fiss-Ladis zo sterk maakt is dat je met één kaart de hele week overal in en uit kunt stappen zonder telkens je portemonnee te trekken voor de liften. Bijna elke wandeling is voorzien van een spelelement, een knikkerbaan of een watertje, waardoor de kinderen kilometers maken zonder dat ze het doorhebben. Voor de leeftijd van onze kinderen (5 en 7) was het echt de perfecte plek. Ga vroeg op pad, wissel de drukke plekken af met een rustige wandeling en gebruik de wandelbus. Dan is dit een van de fijnste plekken waar wij met kinderen zijn geweest.
Ben jij ook in Fiss, Serfaus of Ladis geweest en heb je nog een gouden tip? Laat hem achter in de comments!
